ကေလးေတြ စြမ္းအင္ထက္ျမက္ ဉာဏ္ရည္တက္ေအာင္

https://www.iusb.edu/children/images/child-dev-center.jpg

ကေလးတစ္ေယာက္ ေမြးဖြားလာခ်ိန္မွာ သူတို႔ဦးေႏွာက္ထဲမွာ အာ႐ံုေၾကာေပါင္း ဘီလီယံ ၁၀၀ ေလာက္ကို ပါလာတယ္။ ေမြးစႏွစ္ကတည္းက ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ေစာင့္ေနတဲ့ အာ႐ံုေၾကာေတြဟာ နဂါးေငြ႔တန္းထဲက ၾကယ္ေတြ ထက္ေတာင္ မ်ားေသးတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေပါင္း သူတို႔ဆီမွာ ထရီလီယံနဲ႔ ခ်ီၿပီးေတာ့ ပါလာတယ္။ အဲဒီ ဆဲလ္ေတြနဲ႔ အာ႐ံုေၾကာေတြ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ဖြံ႔ၿဖိဳးဖို႔ လိုပါတယ္။ အဲဒါကို Neural Synapse လို႔ေခၚတယ္။

ဦးေႏွာက္ထဲမွာ ဝါယာႀကိဳးေတြလို ႐ႈပ္ေထြးေနၾကတဲ့ အပိုင္းေတြဟာ “သံုးမလား၊ အဆံုး႐ႈံးခံမလား” ျဖစ္ေန ပါတယ္။ Synapse ေတြက အတူတူပူးတြဲဆက္စပ္ႏိုင္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကေလးေတြရဲ႕ အာ႐ံုေၾကာေတြ၊ ဆဲလ္ေတြကို ႏိုးၾကားေနေအာင္ မလုပ္ေပးႏိုင္ရင္ ေက်ာင္းမတက္တဲ့ ကာလေတြမွာပဲ ဆံုး႐ႈံးသြားရမွာေတြ အမ်ားႀကီးျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။

ကေလးေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ေတြဟာ သူ႔ျဖစ္စဥ္အတိုင္း ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေနတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ သူ႔တို႔ဘာသာ ေလ့က်င့္တတ္ေျမာက္သြားတာေတြလည္း ရွိႏိုင္ပါတယ္။ ကေလးတစ္ဦးရဲ႕ အာ႐ံုခံစားႏိုင္စြမ္းနဲ႔ တတ္ေျမာက္ႏိုင္စြမ္းဟာ လူႀကီးေတြထက္ ႏွစ္ဆသာပါတယ္။

ကေလးေတြကို ခ်စ္တယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြကို ဘာသာစကားေလးေတြ စၿပီးေတာ့ သင္ေပးတာ အေကာင္း ဆံုးပါပဲ။ ဘာသာစကားေတြကို မွတ္သားေနရခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ ရွိေနတဲ့ ဆဲလ္ေတြနဲ႔ အာ႐ံုေၾကာေတြ ဆက္သြယ္ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး အမ်ားဆံုး လႈပ္ရွားဖို႔ အခြင့္အလမ္းေတြ ရေနႏိုင္လို႔ပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာသာစကား တစ္ခုခုသင္ေပးတယ္ဆိုတာ စဥ္းစားဆင္ျခင္ႏိုင္စြမ္းကို တိုးတက္ျမင့္မားေစ႐ံုသာမက သူတို႔ဘဝအတြက္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္မႈေတြကို စနစ္တက်ျဖစ္ေအာင္ ေတြးေခၚႏိုင္စြမ္းေတြကိုပါ တိုးတက္ျမင့္မားေစပါတယ္။

၁။ မေမြးခင္ကတည္းက မက်န္းမာေအာင္ မလုပ္မိပါေစနဲ႔

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ခ်ိန္ကတည္းက ကေလးေတြကို က်န္းမာေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးလို႔ရတယ္။ တကယ္လို႔ ဒီအခ်ိန္မွာ မိခင္က မူးယစ္ေဆးနဲ႔ ေဆးလိပ္ေတြ သံုးစြဲမယ္ဆိုရင္ သားအိမ္ကတစ္ဆင့္ ကေလးအေပၚ ထိခိုက္မႈ ေတြမ်ားႏိုင္တယ္ဆိုတာလည္း သတိထားသင့္ပါတယ္။

ေဆးလိပ္နဲ႔ မူးယစ္ေဆး သံုးစြဲတဲ့ မိခင္ေတြက ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလးေတြဟာ ဉာဏ္ရည္မထက္ေတာ့ဘူး။ မွတ္ဉာဏ္ခ်ိဳ႕တဲ့တာေတြျဖစ္လာႏိုင္တဲ့အျပင္ ရန္လို ရန္မူတဲ့စိတ္ဓာတ္မ်ိဳးရွိသူေတြ ျဖစ္လာတတ္ပါတယ္။ စီးကရက္ေသာက္တဲ့ မိခင္ေတြက ေမြးဖြားလာတဲ့ ကေလးေတြဟာ စာဖတ္စြမ္းရည္မွာ အဆင့္ ေလးေအာက္ ေရာက္ေနတာေတြကို ပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပထားပါတယ္။

၂။ စကားေကာင္းေကာင္း ေျပာေပး

ကေလးေတြဟာ သူတို႔ကို စကားေျပာေပးရင္ အရမ္းသေဘာက်တာေတြ႔ရပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ေပ်ာ္ျမဴးစြာ တံု႔ျပန္ ႏိုင္တယ္။ “သားေလးက သိပ္ေတာ္တယ္” “သမီးေလးက လိမၼာတယ္” “သားေခ်ာေလး” “သမီးေခ်ာေလး” စတဲ့ စကားေတြဟာ ကေလးေတြကို အလြန္ပီတိျဖစ္ေစတဲ့ “မိဘဘာသာစကား” လို႔ ေျပာႏိုင္ပါတယ္။ သူတို႔ကို မ်ားမ်ား ေျပာေပးပါ။ သူတို႔ မွတ္ေနပါတယ္။ ကိုယ္အေကာင္းေျပာတာေတြဟာ သူတို႔ဦးေနွာက္ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးျဖည့္စြက္မႈေတြပါ။

၃။ လက္ကေလးေတြကို ကစားေပးပါ

ကေလးေတြရဲ႕ လက္ကေလးေတြကို ကိုင္လႈပ္ေပးနိုင္တဲ့ ကစားနည္း၊ ေပ်ာ္ရႊင္ေအာင္ လႈပ္ခတ္ေပးနည္း၊ က်ီးျဖဴ က်ီးမည္းစသည္ျဖင့္ ကလိထိုးေပးနည္းေတြဟု သူတို႔ကို ေပ်ာ္ရႊင္ေစ႐ံုမက လက္ေခ်ာင္းေလးေတြ လႈပ္ရွားေအာင္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္ေပးနိုင္တဲ့ နည္းျဖစ္ပါတယ္။

၄။ သူတို႔ကို ဂ႐ုစိုက္ေပးပါ

ကေလးက လက္ညႇိဳးေလးထိုးျပရင္ သူျပတဲ့ ေနရာကို လိုက္ၾကည့္ေပးပါ။ သူစိတ္ဝင္စားသလို မိဘေတြက စိတ္ဝင္စားတယ္ဆိုတာသိရင္ သူတို႔အရမ္းေပ်ာ္တတ္တယ္။ ဒါကို “ပူးေပါင္းအာ႐ံုစိုက္ျခင္း” လို႔ေခၚပါတယ္။ သူတို႔ စိတ္ဝင္စားတာဟာ အေရးပါတဲ့အရာျဖစ္ပါလားဆိုတာ ရွင္းျပႏိုင္ရင္ ပိုေကာင္းတာေပါ့။ ဥပမာ သူက ပန္ကာကို လက္ညႇိဳးထိုးျပေနရင္ “ပန္ကာ” လို႔ ကိုယ္ကစေျပာျပေပးၿပီး သူ႔ရဲ႕စူးစမ္းခ်င္စိတ္ေလးကို ဆက္ၿပီးေတာ့ ဖြင့္ေပးနိုင္ရင္ ပိုေကာင္းတယ္။

၅။ စာအုပ္ေတြနဲ႔ မိတ္ဆက္ေပးပါ

ကေလးေတြကို ေဆးေရာင္စံု ႐ုပ္ပံုေတြပါတဲ့ စာအုပ္ႀကီးႀကီးေတြနဲ႔ စတင္မိတ္ဆက္ ေပးသင့္ပါတယ္။ သူတို႔ လက္ညႇိဳးေလးေတြထိုးၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္ေနတဲ့အထဲကို မိဘေတြကိုယ္တိုင္ကလည္း ပါဝင္ပူးေပါင္းသင့္ပါတယ္။ ပံုထဲမွာ ဖားပံုေလးေတြ႔လို႔ သူေပ်ာ္ေနရင္ ဖားေအာ္သံေလး ကိုယ္ကလုပ္ျပ။ ႏြားေအာ္သံ၊ ေၾကာင္ေအာ္သံေတြ လုပ္ျပတာ ပိုေပ်ာ္စရာေကာင္းတာေပါ့။

ကေလးကိုစာဖတ္ျပတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ နားမလည္တဲ့ အရြယ္မွာ အသံနဲ႔သင္၊ နားလည္လာရင္ စကားနဲ႔သင္၊ စာနဲ႔သင္ေပါ့။ သူတို႔ကို စကားႂကြယ္ေစခ်င္ရင္ စာအုပ္ထဲက အေၾကာင္းအရာေတြနဲ႔ ေဆြးေႏြးေစခ်င္ပါတယ္။

၆။ ဒိုင္ပါကို လဲေပးေနစဥ္မွာ ကေလးစိတ္မညစ္ပါေစနဲ႔

ကေလးရဲ႕ အီးေတြ ေသးေတြ လဲလွယ္ေပးရခ်ိန္မွာ မိဘေတြကို ဆူ၊ ေဆာင့္၊ ဆဲဆိုမႈေတြ မလုပ္သင့္ပါဘူး။ သူတို႔စိတ္ထဲမွာ ဒါဟာ မႏွစ္ၿမိဳ႕စရာေကာင္းတဲ့ အလုပ္ႀကီးတစ္ခုလို႔ စြဲၿမဲမွတ္မသြား ေစခ်င္ဘူး။ ကေလးပါ လူႀကီးမွ မဟုတ္တာ။ ဘယ္နားလည္ဦးမလဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဒိုင္ပါေတြကို လဲေနခ်ိန္မွာ ကိုယ္နဲ႔ အနီးကပ္ဆံုး ျဖစ္ေနရခ်ိန္ အေကာင္းဆံုးနဲ႔ ေဖေဖ ေမေမတို႔က ဘယ္ေလာက္စိတ္ရွည္ ယုယခ်စ္ခင္တယ္ဆိုတာ အေကာင္း ဆံုးျပေပးရမယ့္အခ်ိန္လို႔ သတ္မွတ္ထားၾကရေအာင္။

၇။ အရြယ္နဲ႔လိုက္တဲ့ အ႐ုပ္ေတြ ေရြးေပးပါ

ကေလးကို အရြယ္နဲ႔ လိုက္မယ့္ အ႐ုပ္ေလးေတြ ေရြးခ်ယ္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ သူတို႔ကို ေဘးလည္းမျဖစ္ စဥ္းစားဉာဏ္လည္း ထက္သန္တဲ့ အ႐ုပ္ေလးေတြ ျဖစ္မယ္ဆိုရင္ ပိုေကာင္းပါတယ္။ စူးစမ္းေလ့လာ စဥ္းစားမႈကို တိုးတက္ေစႏိုင္ အ႐ုပ္ေလးေတြ ဝယ္ေပးထားပါ။ ဘာပဲဝယ္ေပးေပး သူ႔အားနဲ႔ စဥ္းစားႏိုင္စြမ္းကို ထည့္စဥ္းစားေပးပါ။

၈။ ငိုလိုက္ရင္ ပစ္မထားပါနဲ႔

ငိုခ်င္သေလာက္ငို ဆိုၿပီး ကေလးတစ္ေယာက္ကို ပစ္မထားသင့္ပါဘူး။ ႏွစ္သိမ့္ျခင္း၊ အားေပးျခင္း၊ ေပြ႔ဖက္ျခင္း ေတြဟာ ကေလးတစ္ေယာက္အတြက္ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့ တံု႔ျပန္မႈေတြပါ။ သူတို႔ဦးေႏွာက္ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ ေစခ်င္ရင္ ေပးငိုတာထက္၊ ေႏြးေထြးမႈေပးတာ အေကာင္းဆံုးလို႔ အႀကံေပးခ်င္ပါတယ္။ ဦးေႏွာက္ထဲမွာ အေကာင္းျမင္စိတ္ေတြ ဝင္လာဖို႔ဆိုတာ မိ္ဘေတြရဲ႕ ႏွစ္သိမ့္ေပးမႈက အေရးႀကီးပါတယ္။ ငိုၿပီးေတာ့ ေမာလြန္းလို႔ နားလိုက္ရတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္စိတ္ထဲမွာ သူ႔ဘဝဟာ ဘယ္ေတာ့မွ လံုၿခံဳမႈ ရွိေနၿပီလို႔ ထင္ လာေတာ့မွာ မဟုတ္ပါဘူး။

၉။ ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ရေအာင္

သူတို႔ စိတ္ထဲမွာ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ဘဝ၊ ေမတၱာေတြ အျပည့္ရေနတဲ့ဘဝလို႔ ေတြးထင္လိုက္တာနဲ႔ ကေလးေတြရဲ႕ ဦးေႏွာက္ခံစားခ်က္ေတြဟာ လံုးဝေျပာင္းလဲသြားတတ္ပါတယ္။ သူတို႔ စိတ္ေတြထဲမွာ ၾကည္ႏူးေပ်ာ္ရႊင္မႈေတြ ျဖစ္ေနရင္ ေလ့လာအားလည္း ပိုေကာင္းတတ္တယ္။ သူတို႔ကို သင္ခ်င္ရင္ တတ္ေစခ်င္ရင္ သူတို႔ကို ပထမဆံုး ေႏြးေထြးလံုၿခံဳ ေပ်ာ္ရႊင္ေနေအာင္ ပထမဆံုး လုပ္ေပးသင့္ပါတယ္။

၁၀။ ႏွိပ္ေပးၾကည့္ပါ

ကေလးေတြရဲ႕ ကိုယ္ခႏၶာ အစိတ္အပိုင္းေလးေတြကို ႏွိပ္ေပးတာ သူတို႔စိတ္ထဲ ၾကည္ႏူးေစသလို၊ စိတ္ခံစားမႈ လည္း တိုးတက္ျမင့္မားလာေစနိုင္ပါတယ္။ ေမတၱာနဲ႔ ႏွိပ္ေပးၿပီး ကေလးကို ဖြံ႔ၿဖိဳးေအာင္လုပ္ပါလို႔ေတာင္ ေျပာ ၾကပါတယ္။ တစ္ေန႔ကို သံုးၾကိမ္ေလာက္ ႏွိပ္ေပးတာ ခံရတဲ့ ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ၊ လံုးဝ ႏွိပ္ေပးျခင္း မခံရတဲ့ ကေလးေတြထက္ ပိုၿပီးေတာ့ စိတ္ခံစားမႈအပိုင္းေရာ ဉာဏ္ရည္ဖြံ႔ၿဖိဳးမႈအပိုင္းမွာပါ သာလြန္ေၾကာင္း သုေတသနျပဳလုပ္ထားတာေတြ ရွိပါတယ္။

၁၁။ ေရခ်ိဳး သန္႔ရွင္းခ်ိန္ အားေပးစကားေျပာၾကားပါ

ေလးဘက္သြားေနတဲ့ အရြယ္ေလးေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုးအခ်ိန္ဟာ သူတို႔ကို သန္႔ရွင္းေရးလုပ္ေပးဖို႔ ေရခ်ိဳးေနခ်ိန္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္ေရခ်ိဳးေပးနိုင္ေအာင္ႀကိဳးစားၿပီး သူတို႔နဲ႔ ခ်စ္ခင္မႈ အရႏိုင္ဆံုး အခ်ိန္ကို အေကာင္းဆံုး အသံုးခ်သင့္ပါတယ္။ ေရေၾကာက္တယ္လို႔ေျပာတဲ့ကေလးဟာ မိဘေတြနဲ႔ အတူ ေရခ်ိဳးရမွာကို ဘယ္ေလာက္ သေဘာက်သလဲဆိုတာ လက္ေတြ႔ စမ္းသပ္ၾကည့္သင့္ပါတယ္။

၁၂။ လံုၿခံဳတဲ့ဝန္းက်င္ ဖန္တီးေပးထားပါ

ေလးဘက္သြား၊ မတ္တပ္စမ္းတဲ့ အရြယ္ေလးေတြအတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္တစ္ခု ဖန္တီးေပး ထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ကေလးဆိုတာ အကြာအေဝး အတိုင္းအဆ အထက္ေအာက္ သိပ္ၿပီးေတာ့ မမွန္းဆ ႏိုင္ေသးပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ အျမင့္ အနိမ့္ အကြာအေဝး သိပ္ၿပီးေတာ့ ကြာဟတာေတြကို သူတို႔ မသိေသးပါဘူး။ လိမ့္က်ၿပီး မက်ိဳးမပဲ့ေအာင္ ေစာင့္ေရွာက္ႏိုင္ဖို႔ သူတို႔ကို လံုၿခံဳေအာင္ထားဖို႔လိုပါတယ္။

၁၃။ သီခ်င္းဆိုျပပါ

ကေလးတိုင္း သီခ်င္းႀကိဳက္ပါတယ္။ သားေခ်ာ့ေတးပဲဆိုဆို ေခတ္ေပၚေတးပဲညည္းသည္ျဖစ္ေစ သူတို႔က အသံေလးေတြကို နားစြင့္ၿပီး ႏွစ္သက္သေဘာက်တတ္ပါတယ္။ တစ္နည္းေျပာရင္ ေပြ႔ခ်ီၿပီး သီခ်င္းေလးနဲ႔ လႈပ္သိပ္ရင္ ကေလးေတြဟာ အျမန္ဆံုး ေက်နပ္ပီတိျဖစ္ၿပီး အိပ္ေပ်ာ္သြားတတ္တာကို သတိထားေစခ်င္ပါ တယ္။ သီခ်င္းေတြကို လူႀကီးေတြက ဆိုေနရင္ သူတို႔မွတ္ေနပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ ဦးေႏွာက္ဖြံ႔ၿဖိဳးေအာင္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးခ်ိန္ေပါ့။

၁၄။ သူစိတ္ဆိုးရင္ ကိုယ္စိတ္ဆိုးလို႔မရပါ

ကေလးမွာ စိတ္အလိုမက်တာေတြ ရွိေကာင္းရွိႏိုင္ပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ အလိုမက်တာကို လူႀကီးက စိတ္လိုက္ ေကာက္ေနလို႔ မရဘူး။ ကေလးဆိုတာ ေပါက္ကြဲတတ္သူရွိသလို၊ ႀကိတ္ၿပီးေတာ့ ရွက္ေနတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ရွက္ေနတဲ့ကေလးကို ေခ်ာ့ၿပီးေတာ့ အားေပးရမယ္။ စိတ္ဆိုးေနရင္လည္း ႏွိစ္သိမ့္ ေပးရမယ္။ စိတ္႐ႈပ္ေနရင္လည္း ေပ်ာ္သြားေအာင္ လုပ္ေပးလိုက္တာ အေကာင္းဆံုးပဲ။ ကေလးတစ္ေယာက္ရဲ႕ အေန အထား ပ်က္သြားတာေတြကို ထိန္းသိမ္းေပးရမွာ လူႀကီးရဲ႕ တာဝန္ပဲ။ ကေလးတစ္ေယာက္ကို ျပဳစု ပ်ိဳးေထာင္ တယ္ဆိုတာ အလြန္ အႏုပညာေျမာက္ပါတယ္။ ဘာမွ စိတ္မဝင္စားရင္ ေမြးမထားတာ အေကာင္းဆံုးပဲ။

၁၅။ ထမင္းေကၽြးခ်ိန္ အေကာင္းျမင္တတ္ေအာင္ သြန္သင္ပါ

ကေလးကို ထမင္းေကၽြးခ်ိန္ဟာ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ေကၽြးတဲ့ အစားအစာေတြကို မိဘက ပထမဆံုး ရြတ္ျပၿပီးမွ ခြံ႔ေပးသင့္ပါတယ္။ သူတို႔ဘာသာစားဖို႔ေတာင္းဆိုရင္လည္း ကိုယ္က အနားမွာ ရွိေပးဖို႔သင့္ပါတယ္။ ပါးစပ္က ေျပာေပးလိုက္တဲ့ စကားေတြကို သူတို႔မွတ္သားပါလိမ့္မယ္။ ထမင္းစားခ်ိန္မွာ ဦးေႏွာက္က အေကာင္းဆံုး လုပ္ေဆာင္ေနခ်ိန္ပါ။ မိဘနဲ႔ကေလး ဘယ္ေလာက္ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္တယ္ ဆိုတာ အခ်ိန္အမ်ားဆံုးယူရတဲ့ ထမင္းေကၽြးခ်ိန္က အဆံုးအျဖတ္ေပးပါလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို အေကာင္းဆံုး ပူးေပါင္းစားေသာက္ႏိုင္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးရင္ အေကာင္းျမင္တဲ့ ဘဝတစ္ခုကို ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္ေပးျခင္း၊ ရန္လိုၿပီး ထမင္းေတြကို လႊင့္ပစ္၊ ေဒါသထြက္ေအာင္ လုပ္ေနရင္ အဆိုးျမင္ဘဝတစ္ခုကို ဦးတည္ေနျခင္း ဆိုတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ၾကည့္လိုက္ပါ။

၁၆။ သန္႔ရွင္းစြာ ေနထိုင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးပါ

ျဖစ္ခ်င္သလိုျဖစ္ ပစ္ထားလိုက္မယ္ ဆိုတာထက္၊ သူတို႔ကို ကိုယ္ကလည္း သန္႔သန္႔ရွင္းရွင္းထား၊ သူတို႔ကို လည္း သန္႔ရွင္းစြာေနတတ္၊ ထိုင္တတ္၊ သုတ္သင္တတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးထားသင့္ပါတယ္။ ႏွပ္သုတ္လည္း ကိုယ္တိုင္ သုတ္ႏိုင္ေအာင္ သင္ေပးထားရင္ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ပိုၿပီးေတာ့ ယံုၾကည္မႈျဖစ္ေစပါတယ္။

၁၇။ ေကာင္းေစလို႔တဲ့ စည္းကမ္းကို လိုက္နာပါေစ

ကေလးကို ကိုယ့္စိတ္တိုင္းက် ေနရာတကာ စည္းကမ္းေတြ လိုက္သတ္မွတ္ေပးေနလို႔ မရပါဘူး။ စည္းကမ္း လိုက္နာေစတဲ့ ေနရမွာ ေၾကာက္ေအာင္ ေခ်ာက္ၿပီးေတာ့ လိုက္နာေစတဲ့ စည္းကမ္းမ်ိဳး မျဖစ္သင့္ဘူး။ ၿပီးေတာ့ ကေလးကို အရွက္ရေအာင္ အျပစ္ေပးတာမ်ိဳးလည္း မျဖစ္သင့္ဘူး။ ကိုယ့္ကေလးက အျခားကေလးတစ္ ေယာက္ကို ႐ိုက္လိုက္လို႔ ကိုယ္က ဆံုးမတယ္ဆိုၿပီး ႐ိုက္လိုက္လို႔မရဘူး။

သူ႔ကို ထိုင္ခိုင္း စိတ္ၿငိမ္မွ သူနဲ႔ မ်က္ႏွားခ်င္းတည့္တည့္ဆိုင္၊ ကိုယ့္ေလသံကိုလည္းျပင္။ နားလည္ေအာင္ ရွင္းျပ ေစခ်င္တယ္။ အၾကမ္းကို အၾကမ္းနဲ႔ တံု႔ျပန္ရင္ အၾကမ္းဖက္တာကိုပဲ ျမတ္ႏိုးတတ္သူ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။

ကေလးလိုက္နာဖို႔ စည္းကမ္းသတ္မွတ္ရင္ ကေလးနဲ႔ တန္တဲ့ စည္းကမ္းေလးေတြပဲ ခ်မွတ္ေပးႏိုင္ေအာင္ ႀကိဳးစားသင့္တယ္။ စည္းကမ္းဆိုတာ အသက္အရြယ္နဲ႔လည္း လိုက္ေလ်ာညီေထြရွိရမယ္၊ သူ႔အင္အားနဲ႔လည္း လိုက္ေလ်ာညီေထြ ရွိတာမ်ိဳးပဲျဖစ္သင့္တယ္။ ကေလးငယ္ငယ္ေလးကို ထိုင္ထအႀကိမ္ ၁၀၀ ေလာက္ လုပ္ခိုင္းတာမ်ိဳးေတာ့ ဘယ္ျဖစ္သင့္မလဲ။ ထိုင္ထ လုပ္ခိုင္းတယ္ဆိုတာေတာင္ က်ိဳးေၾကာင္းရွင္းျပၿပီး ေပ်ာ္စရာ ေကာင္းေအာင္ ေျပာင္းလိုက္လို႔ရပါတယ္။ ကေလးကို ေနပူထဲထုတ္ထားတာတို႔၊ အခန္းထဲ ေလွာင္ပိတ္ထား တာေတြကိုေတာ့ လံုးဝမလုပ္သင့္ပါဘူး။

၁၈။ ကိုယ္ခ်င္းစာစိတ္ရွိေအာင္ လုပ္ပါ

ကေလးဆိုတာ မွ်ေဝခံစားတတ္ေအာင္ ေလ့က်င့္ေပးမွ ကိုယ္ခ်င္းစာတတ္ပါတယ္။ ငိုေနတဲ့ အျခားကေလး တစ္ေယာက္ကို မုန္႔ေလးေတြ ေပးခိုင္းၾကည့္ပါ။ မိဘကလည္း အေျပာအဆို သိမ္သိမ္ေမြ႔ေမြ႔ေျပာၿပီး သူတို႔ကို လည္း လိမၼာယဥ္ေက်းေအာင္ ေျပာခိုင္းပါ။ တစ္ဦးနဲ႔ တစ္ဦး ခ်စ္ခင္ျခင္း၊ မွ်ေဝျခင္းစိတ္ထားေတြ၊ ကူညီရမယ္ ဆိုတဲ့ စိတ္ထားေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ ေတြးေတာႀကံဆမႈဆိုင္ရာ ဦးေႏွာက္ဆဲလ္ေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီး ဆက္စပ္ ေနတတ္ပါတယ္။

၁၉။ အႏၱရာယ္ရွိႏိုင္တာနဲ႔ ကစားရင္ ရွင္းျပေပးပါ

ေရ၊ သဲ၊ ႐ႊံ႕စတာေတြနဲ႔ သူတို႔ ကစားခ်င္မွာပဲ။ ကစားပါေစ။ ဒါေပမဲ့ မိဘေတြကို သင္ေပးရမွာေတြ သင္ေပးပါ။ ေရထဲေခါင္းႏွစ္ထားလို႔မရဘူး။ ရႊံ႕ေတြကို နားရြက္ထဲ ႏွာေခါင္းထဲ ပါးစပ္ထဲ ထည့္လို႔မရဘူးစတာေတြကို ေျပာ ေပးပါ။ ရႊံ႕ေတြနဲ႔ကစားတာ လက္ေခ်ာင္းေတြေတာင္ ပိုၿပီးေတာ့ သန္မာပါလိမ့္မယ္။ ဆပ္ျပာတုန္းေပၚတက္ မနင္းရဘူး။ ကန္ေဘာင္ေပၚ မထိုင္ရဘူးဆိုတာေလးေတြေတာ့ သူတို႔ကို သိေအာင္ ေျပာေပးသင့္ပါတယ္။

၂၀။ ေပ်ာ္ရႊင္စူးစမ္းႏိုင္တဲ့ ဘဝတစ္ခုကို ပ်ိဳးေထာင္ေပးပါ

ကေလးဆိုတာ အၿမဲ စူးစမ္းေလ့လာေနတတ္ပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုယ္လည္း အၿမဲေစာင့္ၾကည့္ေနတတ္တယ္ဆိုတာ သတိထားပါ။ ဒါေၾကာင့္ လက္ဦးဆရာျဖစ္တဲ့ မိဘက အေရးႀကီးပါတယ္။ အရက္ေသာက္ေနတဲ့ မိဘ၊ ေဆးလိပ္ ေသာက္ေနတဲ့မိဘေတြကို ကိုယ့္သားသမီးေတြကို သိပ္ၿပီးေတာ့ အေကာင္းႀကီးျဖစ္လာဖို႔ မေမွ်ာင္လင့္နဲ႔ေပါ့။ သူတို႔ဘဝေတြကို လံုၿခံဳစိတ္ခ်၊ အတုယူမမွား၊ စိတ္ေအးခ်မ္းသာစြာေနထိုင္ႏိုင္ေအာင္ ပ်ိဳးေထာင္ေပးမွ သူတို႔ ဦးေနွာက္နဲ႔ ဉာဏ္ရည္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္နိုင္မယ္ဆိုတာ သတိ္ျပဳၾကပါ။

(Ref: Early Learning, Families and Relationships, Communication and Language Development, Social and Emotional Development)

Powered by Bullraider.com