ဖက္ဒရယ္၀ါဒ ( Federalism )

Federalism

ဖက္ဒရယ္၀ါဒ ဆုိသည္မွာ နယ္ေၿမေဒသမ်ားကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ရာတြင္ ေပၚလစီခ်မွတ္ အုပ္ခ်ဳပ္ႏိုင္မႈကုိ ခြဲေ၀၍ အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ စနစ္ၿဖစ္သည္။ ေနၿပည္ေတာ္တြင္ ရုံးစုိက္ေသာ ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ႏုိင္ငံ၏ အၿခားေဒသခြဲမ်ား( ၿပည္နယ္မ်ား တုိင္းမ်ား ေဒသငယ္မ်ား စသၿဖင့္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေခၚဆုိႏုိင္သည္) အၾကား အာဏာ ခြဲေ၀အုပ္ခ်ဳပ္ေသာ ပုံစံၿဖစ္သည္။

တစ္ခုလုံးသေဘာအရ တုိင္းၿပည္ကုိ အုပ္ခ်ဳပ္ႏုိင္ေသာ အဆုံးစြန္ အာဏာကုိ ဗဟုိအစုိးရတြင္ေပးအပ္ထားၿပီး ( ေငြေၾကးစနစ္မ်ား ႏုိင္ငံၿခား ဆက္ဆံေရး ဆုိင္ရာမ်ားစသည္ကဲ့သုိ ့) ေဒသယူနစ္မ်ားမွ အခ်ဳိ ့ေသာ အခ်ဳိ ့ေသာ ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ေပၚလစီမ်ားကုိ ( ပညာေရး ကိစၥမ်ား တရားစီရင္ေရး ဆုိင္ရာမ်ား စသၿဖင့္) စီရင္အုပ္ခ်ဳပ္ပုိင္ခြင့္ ေပးၿခင္းၿဖစ္သည္။ ဖယ္ဒရယ္၀ါဒသည္ နယ္ေၿမၾကီးမားက်ယ္ၿပန္႔ ေသာႏိုင္ငံမ်ားတြင္ ပုိ၍ က်င့္သုံးေလ့ ရွိသည္။( ဥပမာ အေမရိက၊ ၾသစေၾတလ်ား) သုိ ့မဟုတ္ နယ္ေၿမအရ ဆက္စပ္ၿပီး ဘာသာစကား ကြဲၿပားေသာ ႏုိင္ငံမ်ား( ဘယ္လဂ်ီယံ ဆြစ္ဇာလန္) တုိ ့တြင္လည္း က်င့္သုံးသည္။ 

အေရးၾကီးေသာ အခ်က္မွာ တစ္မ်ဳိးသားလုံး၀င္ေငြ၏ မည္ေရြ ့မည္မွ်ကုိ ေဒသခြဲမ်ား ရခြင့္ရွိသည္ႏွင့္ ဗဟုိအစုိးရႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေဒသခြဲမ်ားမွ မည္မွ်အထိ ခ်ဳပ္ကုိင္ ေဆာင္ရြက္ပုိင္ခြင့္ ရွိ-မရွိဆုိေသာ အခ်က္မ်ား ျဖစ္သည္။ ဖက္ဒရယ္စနစ္သည္ တစ္ၿပည္ေထာင္စနစ္ႏွင့္ ကြာၿခားသည္။

တစ္ၿပည္ေထာင္စနစ္တြင္ ေပၚလစီခ်မွတ္ခြင့္သည္ ဗဟုိအစုိးရတြင္သာရွိၿပီး ဖက္ဒရယ္စနစ္တြင္မူ ေဒသခြဲမ်ားမွ ဗဟုိအစုိးရအေပၚ ခ်ဳပ္ကုိင္ႏုိင္ခြင့္ ရွိၿခင္းၿဖစ္သည္။

(ေအးေမာင္ေက်ာ္ ျမန္မာၿပန္သည့္ စကၠန္႔ သုံးဆယ္စာႏုိင္ငံေရးရွင္းလင္းခ်က္ (30 Seconds Politics ) စာအုပ္မွ)

Powered by Bullraider.com