ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း (Decentralization)

http://www.pinchinaconsulting.com/wp-content/uploads/2012/08/decentralization.jpeg

ပညာေရးက႑ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈ၏ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအေနျဖင့္ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္း (Decentralization of education) “ပညာေရးစနစ္ကို ဗဟိုဦးစီး ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္း” ကို တိုင္းျပည္၏ ေနာက္ခံ အေျခအေနမ်ားႏွင့္ လိုက္ေလ်ာ ညီေထြ ကိုက္ညီစြာ လုပ္ေဆာင္ပါက ေက်ာင္းသားမ်ားအတြက္ ပိုမိုၿပီး အရည္အေသြး ျပည့္မီေသာပညာေရး ရလဒ္ေကာင္းမ်ား ရရွိေစႏိုင္ပါသည္။ နည္းမွန္ လမ္းမွန္ျဖင့္ အဓိက ဦးတည္ခ်က္မ်ားထားရွိရန္ လိုအပ္သည္။

ဒီစန္ထရယ္ လိုက္ေဇးရွင္း ျပဳလုပ္သင့္ေသာ နယ္ပယ္မ်ားမွာ

(၁) ပညာေရး တရားမၽွတမႈ (ensuring equity) ကို အာမခံျခင္း

(၂) တာဝန္ခံမႈကို ပ်ိဳးေထာင္ တည္ေဆာက္ျခင္း (buidling accountability)ႏွင့္

(၃) ပညာေရးစနစ္အတြင္းရွိ ေဒသခံအဖြဲ႕မ်ား၏ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမႇင့္တင္ေပးျခင္း (local capacity) တို႔ပင္ ျဖစ္သည္။

အစိုးရ၏ အေထာက္အကူႏွင့္ နည္းဥပေဒဆိုင္ရာ အကာအကြယ္၊ အတိုင္းအတာမ်ားကို မရရွိဘဲႏွင့္ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းမွာ ပညာေရး စနစ္ကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲရာတြင္ ေကာင္းက်ိဳးထက္ ဆိုးက်ိဳးသာ ျဖစ္ေစႏိုင္ပါလိမ့္မည္။ ဘ႑ာေငြေၾကး အေၾကာင္းျပခ်က္ႏွင့္ စြမ္းေဆာင္ရည္ ကုံလုံ ျပည့္ဝေစျခင္းတို႔ အတြက္ထက္ လူထုပညာေရး တိုးတက္ျမင့္မားေစရန္ အဓိကထားၿပီး ဦးတည္ လုပ္ေဆာင္သင့္ပါသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ အစိုးရအေနျဖင့္ ဒီဆန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းအတြက္ လုပ္ငန္းစဥ္ဆိုင္ရာ နည္းဥပေဒ ထားရွိရမည္။

တိုင္းျပည္၏ ေနာက္ခံအေျခအေန၊ ျပည္နယ္ႏွင့္ ေဒသဆိုင္ရာ ျဖစ္တည္မႈမ်ား အေပၚတြင္ မူတည္ၿပီးသာလၽွင္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဒီစန္ထရယ္လိုက္ေဇးရွင္းပုံစံကို တည္ေဆာက္သင့္ပါသည္။ Decentralization ဖြဲ႕စည္းပုံ ရွင္းလင္းမႈရွိျခင္း၊ ပညာေရး အာဏာပိုင္မႈ၊ တာဝန္ဝတၱရားမ်ားႏွင့္ တာဝန္ခံမႈမ်ား လမ္းေၾကာင္း၊ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ ခ်မွတ္ပိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေဒသခံအာဏာပိုင္မ်ား၏အခန္းက႑ စသည္တို႔ကို ပုံစံတက် တည္ေဆာက္ရန္ လိုအပ္သည္။ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းကို ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲ အေကာင္အထည္ေဖၚရာတြင္ ပညာေရး ဝန္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈ ေလ်ာ့ခ်ျခင္းမူဝါဒ Decentralization policy ႏွင့္ အေကာင္အထည္ ေဖၚေဆာင္ျခင္း အစီအစဥ္လမ္းၫႊန္ implementation plan တို႔ကို ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ရွိေသာ အခ်ိန္ျပမ်ဥ္းဇယား ႏွင့္အတူ ထားရွိရပါလိမ့္မည္။ မူဝါဒႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖၚျခင္းလမ္းၫႊန္လိုအပ္သည္။

လုပ္ပိုင္ခြင့္ကို ေအာက္ေျခအဆင့္မ်ားအထိ တိတိက်က် ခြဲေဝေပးျခင္း (Subsidiarity) မွာ ဗဟိုဦးစီးခ်ဳပ္ကိုင္မႈကို ေလ်ာ့ခ်ရာတြင္ ပဓါနက်လွသည္။ ဆိုလိုသည္မွာ အစီအစဥ္ေရးဆြဲျခင္း၊ စီမံခန္႔ခြဲမႈ ဆိုင္ရာ ဆုံးျဖတ္ခ်က္မ်ား ခ်မွတ္ျခင္း တို႔ကို အသင့္ေတာ္ဆုံး ေအာက္ေျခအဆင့္ အစုအဖြဲ႕ငယ္မ်ားအတြက္ ႏိုင္ငံေရးအရ အာမခံခ်က္ႏွင့္အတူ လုပ္ပိုင္ခြင့္ ေပးအပ္ထားျခင္းျဖစ္သည္။ ဗဟိုအာဏာပိုင္မ်ားထက္ ေဒသ အဆင့္၊ ေအာက္ေျခအဆင့္တို႔ကို ႏိုင္ငံေရးအရ ဆုံးျဖတ္ပိုင္ခြင့္ အပ္ႏွင္းထားရွိျခင္းလည္းျဖစ္သည္။ ေအာက္ေျခ အဆင့္မ်ား၊ ေဒသခံအဆင့္မ်ား ဖက္မွလည္း ပိုင္ပိုင္ႏိုင္ႏိုင္ျဖင့္ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္စြမ္း၊ အေကာင္ အထည္ေဖၚႏိုင္စြမ္းရွိရန္မွာ လိုအပ္ျပန္ပါသည္။ ေက်ာင္းႏွင့္ ေက်ာင္းနတ္ဝါ့က္ (Network) အဖြဲ႕မ်ားမွတဆင့္ ရပ္႐ြာလူမႈ အဖြဲ႕အစည္း၏ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားကလည္း ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ႏိုင္ခြင့္ကို လမ္းဖြင့္ ထားရွိ ေပးသင့္ပါသည္။

သိန္းႏိုင္ (ေမာကၡပညာေရး)

Powered by Bullraider.com