နီေပါႏိုင္ငံမွ ေစ်းအသက္သာဆံုးနဲ႔ အရည္အေသြးျမင္႔တဲ႔ ေက်ာင္း

နီေပါႏိုင္ငံမွာ ေကာ္ဖီတခြက္ေသာက္ရင္ ၁ ေဒၚလာ က်ပါတယ္။ ဥဴတမ္ ဆန္ေဂ်လ္း ဆိုသူဟာ နီေပါမွာ ေန႔ကေလးထိန္းေက်ာင္းကေန အထက္တန္းေက်ာင္းအထိ ေက်ာင္း ၂၀ ေလာက္ ဖြင္႔ထားပါတယ္။ သူ႔ေက်ာင္းေတြမွာ အရည္အေသြးမီ ပညာသင္ၾကားေရး ေပးေနေပမဲ႔၊ တလကို ေကာ္ဖီတခြက္ဖိုး ၁ေဒၚလာ ေလာက္ပဲ ေကာက္ယူပါတယ္။ ဆင္းရဲတဲ႔ မိသားစုေတြရဲ႕ ကေလး ၂ ေသာင္းေက်ာ္ဟာ သူ႔ေက်ာင္းေတြမွာ ပညာ သင္ယူေနပါတယ္။ သူ႔ေက်ာင္း နာမည္က ‘ဆမာတာ’ လို႔ ေခၚၿပီး အားလံုးအတြက္ တန္းတူညီမွ်မွႈလို႔ အဓိပၸါယ္ရပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း ခါသမန္ဒူၿမိဳ႕ကေန သတင္းေထာက္ ‘ရာဂ်န္ ပါရာဂ်ဴလီယာ’(Rajan Parajuli) က သတင္းေပးပို႔ထားတာကုိ နားဆင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

 

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံမွာ ေက်းလက္မွ ၿမိဳ႕ျပေျပာင္းေရႊ႕လာသူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာကို ထိန္းခ်ဳပ္ဖို႔စတင္

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေက်းလက္ေဒသက လူေတြဟာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ၿမိဳ႕ျပကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနၾကတာေၾကာင္႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ေနရာအလြတ္ မက်န္ေတာ့ မရွိသေလာက္ကို ျဖစ္ေနပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္က ေျမယာအျငင္းပြားမွႈေတြ မ်ားလာတာပါ။ ႏွစ္တိုင္း တ႐ုတ္တႏိုင္ငံလံုးမွာ ေျမကိစၥအတြက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ဆႏၵျပမွႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ မၾကာခင္က တ႐ုတ္ျပည္ေတာင္ဘက္က ၀ူခန္ၿမိဳ႕မွာ ေျမအျငင္းပြားမွႈေၾကာင္႔ မႀကံဳစဖူး ပုန္ကန္ထၾကြမွႈေတြေတာင္ ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ၿမိဳ႕လူထုနဲ႔ ေက်းရြာေတြက ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ေရာင္းခ်ဖို႔ အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြက ေျမေတြကို လိုက္သိမ္းပိုက္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။ သူတို႔က ေဒသအာဏာပိုင္ေတြကို ၿမိဳ႕ထဲကေန ေမာင္းထုတ္ဖို႔ လုပ္ခဲ႔ၿပီး၊ ေနာက္ဆံုး လူထုနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တို႔ သေဘာတူညီမွႈ ရရွိခဲ႔ပါတယ္။ တ႐ုတ္ေက်းလက္နဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြၾကားမွာ ကြာဟခ်က္ေတြကို က်ဥ္းေျမာင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းေတြ ရွာဖို႔ လိုေနၿပီလို႔ လူထုက ေဒသအစိုးရေတြကို ဖိအားေပးလာၾကပါတယ္။ တ႐ုုတ္ႏိုင္ငံ ေတာင္ဘက္ ေခ်ာင္ကင္းၿမိဳ႕မွ သတင္းေထာက္ ေရဘက္ကာ ဗဲလ္လီ(Rebecca Valli) က သတင္းေပးပို႔ထားတာပါ။

 

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံ ေက်းလက္ေဒသက လူေတြဟာ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္ ၿမိဳ႕ျပကို ေျပာင္းေရႊ႕ေနၾကတာေၾကာင္႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြမွာ ေနရာအလြတ္ မက်န္ေတာ့ မရွိသေလာက္ကို ျဖစ္ေနပါတယ္။ အက်ဳိးဆက္က ေျမယာအျငင္းပြားမွႈေတြ မ်ားလာတာပါ။ ႏွစ္တိုင္း ႐ုတ္တႏိုင္ငံလံုးမွာ ေျမကိစၥအတြက္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီ ဆႏၵျပမွႈေတြ ရွိေနပါတယ္။ မၾကာခင္က ႐ုတ္ျပည္ေတာင္ဘက္က ၀ူခန္ၿမိဳ႕မွာ ေျမအျငင္းပြားမွႈေၾကာင္႔ မႀကံဳစဖူး ပုန္ကန္ထၾကြမွႈေတြေတာင္ ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္။ ၿမိဳ႕လူထုနဲ႔ ေက်းရြာေတြက ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ေတြကို ေရာင္းခ်ဖို႔ အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြက ေျမေတြကို လိုက္သိမ္းပိုက္ေနတယ္လို႔ ေျပာဆိုပါတယ္။ သူတို႔က ေဒသအာဏာပိုင္ေတြကို ၿမိဳ႕ထဲကေန ေမာင္းထုတ္ဖို႔ လုပ္ခဲ႔ၿပီး၊ ေနာက္ဆံုး လူထုနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအဖြဲ႔တို႔ သေဘာတူညီမွႈ ရရွိခဲ႔ပါတယ္။ ႐ုတ္ေက်းလက္နဲ႔ ၿမိဳ႕ႀကီးေတြၾကားမွာ ကြာဟခ်က္ေတြကို က်ဥ္းေျမာင္းေအာင္ လုပ္ဖို႔ နည္းလမ္းေတြ ရွာဖို႔ လိုေနၿပီလို႔ လူထုက ေဒသအစိုးရေတြကို ဖိအားေပးလာၾကပါတယ္။ တ႐ုုတ္ႏိုင္ငံ ေတာင္ဘက္ ေခ်ာင္ကင္းၿမိဳ႕မွ သတင္းေထာက္ ေရဘက္ကာ ဗဲလ္လီ(Rebecca Valli) က သတင္းေပးပို႔ထားတာပါ။

ဖိလစ္ပိုင္ ဆင္းရဲသားအိမ္ေတြကို အလင္းေရာင္ရရွိေစတဲ႔ ဆိုလာ ေရဘူးမီးသီး

ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံက ေက်းလက္ေဒသေတြနဲ႔ ဆင္ေျခဖုန္းရပ္ကြက္ေတြမွာ လွ်ပ္စစ္မီး မရွိဘဲ ေနေနၾကရတဲ႔ ဆင္းရဲသားေတြအတြက္ အလင္းေရာင္ ရရွိဖို႔ နည္းလမ္းသစ္ တခု တီထြင္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီနည္းလမ္းက ခက္ခက္ခဲခဲ မဟုတ္ပါဘူး။ ေရ တလီတာ ထည့္ထားတဲ႔ ပလပ္စတစ္ဗူးနဲ႔ အလင္းေရာင္ ရရွိေအာင္ လုပ္ထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ လွ်ပ္စစ္မီးသီးအစား အဲဒီလို အသံုးျပဳတာကို ‘Litre of Light’ လို႔ နာမည္ေပးထားပါတယ္။  

အဲဒီအေၾကာင္းကို မနီလာၿမိဳ႕မွ သတင္းေထာက္ ‘မဒြန္းနား ဗီ႐ိုုလာ’(Madonna Virola) က သတင္းေပးပို႔ထားပါတယ္။ နားဆင္ၾကည့္ပါ။

တ႐ုုတ္ျပည္မွာ အေျခခ်ေနထိုင္တဲ႔ ကာဇက္လူမ်ဳိးမ်ား

မၾကာေသးခင္က ေအးရွားေကာလင္းက သတင္းေထာက္ ‘ကလဲရင္႔ခြ်ာ’ ဟာ တ႐ုုတ္ျပည္အေနာက္ဖက္ ပုိးလမ္းမႀကီး တေလွ်ာက္ကို ခရီးသြားခဲ႔ပါတယ္။ သူဟာ တ႐ုုတ္အေနာက္ဖက္ ဂန္စု ျပည္နယ္က ကာဇက္လူမ်ဳိး အမ်ားစုေနထိုင္တဲ႔ တမူထူးျခားတဲ႔ ၿမိဳ႕ေလးကို ေရာက္သြားပါတယ္။

ကာဇက္လူမ်ဳိးေတြဟာ မူလက ဆားဗီးယားနဲ႔ ပင္လယ္ျပာေဒသေတြ ၾကားမွာ ေနထိုင္ခဲ႔သူေတြျဖစ္ၿပီး ေနာက္ပိုင္းမွာ ေရၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ေရႊ႕ေျပာင္းအေျခခ်ေနထုိင္သူေတြ ျဖစ္လာပါတယ္။ ၁၉၉၀ခုႏွစ္ ဆိုဗီယက္ယူနီယံ ၿပိဳကြဲၿပီးေနာက္မွာေတာ႔ ကာဇစ္စတန္ႏိုင္ငံရယ္လို႔ သီးသန္႔ ထြက္ေပၚလာပါတယ္။  

ဒါေပမဲ႔လည္း ဒီကေန႔ ကာဇက္လူမ်ဳိးအမ်ားအျပားကို  ဗဟုိအာရွနဲ႔  အေရွ႕ဥေရာပက ႏိုင္ငံ ၁၄ ႏိုင္ငံမွာ ေတြ႔ျမင္ရပါတယ္။ ေခတ္သစ္တ႐ုုတ္ျပည္မွာ ေနထုိင္ေနၾကတဲ႔ ကာဇက္လူမ်ဳိးေတြ အေၾကာင္း သတင္းေထာက္ ‘ကလဲရင္႔ခြ်ာ’ က သူ႔အေတြ႔အႀကံဳကို ျပန္ေျပာျပ သတင္းေပးပို႔ထားတာကို နားဆင္ၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

တ႐ုတ္ျပည္မွ အစိမ္းေရာင္သူရဲေကာင္း

အသက္ ၇၁ ႏွစ္ရွိ တ႐ုတ္လူမ်ဳိး ‘၀ူဒန္မင္း’ ဟာ လယ္သမား၊ စစ္သား၊ အစုိးရအရာရွိ၊ တကၠသိုလ္ပါေမာကၡ စတဲ႔ ဘ၀မ်ဳိးစံုကို က်င္လည္ျဖတ္သန္းခဲ႔သူ ျဖစ္ပါတယ္။  ဒါေပမဲ႔ သူ႔စိတ္ထဲမွာ စြဲစြဲလန္းလန္းအၿမဲရွိေနတဲ႔ အလုပ္္ကေတာ႔ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ကာကြယ္ေစာင္႔ေရွာက္တဲ႔ အလုပ္ပါပဲ။ သူ႔ကို တ႐ုတ္ သတင္းမီဒီယာေတြက ‘အစိမ္းေရာင္ သူရဲေကာင္း’ လို႔ ေခၚၾကပါတယ္။

ေဆာက္လုပ္ေရးကုမၸဏီေတြက စီခြ်မ္ျပည္နယ္ရဲ႕ သစ္ေတာေတြ ခုတ္ထြင္ရွင္းလင္းေနတာကို ေတြ႔ရေတာ႔၊ တရားမ၀င္ခုတ္လွဲမွႈေတြျဖစ္ေၾကာင္း မီဒီယာေတြကေန က်ယ္က်ယ္ေလာင္ သူ ေျပာခဲ႔ပါတယ္။ အစိုးရရဲ႕ ႀကီးမားတဲ႔ စြမ္းအင္တည္ေဆာက္ေရး စီမံကိန္းႀကီးတခုကို ရပ္တန္႔ဖို႔ သူေျပာဆိုခဲ႔တာလည္း ေအာင္ျမင္မွႈ ရခဲ႔ပါတယ္။ အရင္က သူ႔ရဲ႕ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ လွႈပ္ရွားမွႈေတြကို ဆန္႔က်င္ခဲ႔တဲ႔ ျပည္နယ္အစိုးရကေတာင္ အခု သူ႔ကို ေထာက္ခံ အားေပးလာပါတယ္။

ဒီအေၾကာင္းကုိ သတင္းေထာက္ ‘ေရဘက္ကာ ဗဲလ္လီ’ (Rebecca Valli) က ေခ်ာင္ကင္းတကၠသိုလ္ရွိ ပါေမာကၡ ‘၀ူဒန္မင္း’ ရဲ႕ ႐ုံးခန္းကို သြားေရာက္ၿပီး သူ႔ရဲ႕ လုပ္ေဆာင္မွႈေတြကို ေတြ႔ဆံုေမးျမန္းထားပါတယ္။